Hemelsleutel - Sedum telephium ---- (Vetplantenfamilie - Crassulaceae)
Hommelplant, drachtplant, vlinderplant
Een overblijvende (vaste) plant
Bloeiperiode: juli-september
Bloem: roze-paarsrood, bloeiwijze schermvorming; meeldraden ongeveer even lang als de bloembladen (zie ook bij Sedum spectabile)
Blad: bladen groot en vlezig
Vrucht: doosvrucht
Overige:
Hoogte: 0,3-0,7m
 
Vlinders en bijen
 
 
 
 

In oudere flora wordt hemelsleutel in twee ondersoorten onderscheiden: gewone hemelsleutel (S. telephium subsp. telephium) en bleke hemelsleutel (S. telephium subsp. maximum) in verband met vele tussenvormen is dit onderscheid lastig te handhaven.
Van hemelsleutel bestaan verschillende cultivars=kweekvormen die veel worden aangeplant en soms als snijbloem worden verkocht. onder meer S. telephium ' Matrona' en 'Munsteat Dark Red'. In de natuur kan hemelsleutel net zo fel paarsrood worden als bij cultivars het geval is.
Milieu en groeiplaats: vochtige, matig voedselrijke zand-, leem- en zavelbodems; in ruige grazige bermen, op rivier-, kanaal- en spoordijken, emplacementen en in zomen van bossen en struwelen; vaak met kwel in de ondergrond; zonnig.
Verspreiding in Nederland: vrij algemeen, maar niet in veen- of zeekleigebieden. Bleke hemelsleutel kwam op spoorwegterreinen bij Westervoort (IJsselgebied) in ieder geval voor 1995 talrijk voor (nog?); verder zeer lokaal bij de Waal en langs de IJssel.
Fauna: vlinders, hommels, honingbijen, solitaire bijen.
Toepassing: de wilde vorm kan in tuinen worden aangeplant, maar krijgt vaak slappe opgaande stengels. In tuinen doen cultivars het aanzienlijk beter; worden soms ook in openbaar groen toegepast.
Beheer: bij voorkeur zoom- of randenbeheer; maximaal eenmaal per jaar in het najaar maaien; eventueel heel vroeg (half mei) maaien. De soort verdraagt vaak twee maaibeurten per jaar.
Wilde solitaire bijen: zandbijen (Andrena). Meer info: www.denederlandsebijen.nl
Dracht: nectar. Indicatie voor dracht: code 5.


Platen Hemelsleutel Sedum telephium Rechts: bleke hemelsleutel - (bron links: Deutschlands Flora in Abbildungen.Johann Georg Sturm; rechts: Carl Axel Magnus Lindman: Bilder ur Nordens Flora)
 
Een wilde/natuurlijke vorm van hemelsleutel met bloeiwijze aanzienlijk kleiner dan de cultivars --------------
 
Een groeiplaats op het dijktalud van de Overijsselse Vecht
 
Vegetatie met hemelsleutel aan de oever van de Ems (Duitsland)
 
Hemelsteutel in ruig grasland
 
Fragment vegetatie met hemelsleutel
 
Hemelsleutel met honingbij
 
Hemelsleutel met zandbij
 
Honingbij en dikkopje
 
Ondersoort van hemelsleutel: Bleke hemelsleutel - Sedum telephium subsp. maximum
 
Bleke hemelsleutel met honingbij
 
Bleke hemelsleutel in een wilde tuin
 
Fragment cultivar met bij: de meeldraden zijn hier niet te zien
 
Een cultivar in een tuin
 
Een combinatie met Aster divaricatus
 
Vooral cultivars van Sedum telephium kunnen fraaie winterbeelden opleveren
 
Cultivars in kasteeltuin van Amerongen
 
Een plantsoen in Deventer (1996) dat door de bewoners wordt onderhouden
 
Een kwekerij van cultivars van Sedum telephium voor snijbloementeelt
 
Een fragment van een cultivar
 
Hemelsleutel met Rudbeckia fulgida
 
Hemelsleutel met Gaura lindheimeri